Onlinearabic.net Anasayfası   Aktif KonularAktif Konular  Forumu AraArama  YardımYardım  Kayıt OlKayıt Ol  GirişGiriş   
KELÂM'A GİRİŞ Ünite Özetleri - İLH2007
  Forum Anasayfası Onlinearabic.netAÖF İLAHİYAT ÖNLİSANS - ilahiyat forumDersler-SorularKELÂM'A GİRİŞ Ünite Özetleri - İLH2007

Mesaj icon Konu: 2. Sınıf Kelama Giriş 9. ünite özetleri

Yanıt Yaz Yeni Konu Gönder
Yazar Mesaj
scelik
Moderator
Moderator
Simge
Yabancılar için Türkçe Öğrenimi

Kayıt Tarihi: 01Ekim2006
Konum: Rize
Gönderilenler: 7217

Alıntı scelik Cevapla bullet Konu: 2. Sınıf Kelama Giriş 9. ünite özetleri
    Gönderim Zamanı: 17Nisan2015 Saat 08:46

2. Sınıf Kelama Giriş 9. ünite özetleri

 

(9.ÜNİTE)

***KELÂM ESERLERİ 

* Peygamberimizin 23 senelik Peygamberliğinde vahiy ard arda devam ettiğinden kelâm, akâid gibi ilimler yoktu.

* Hz. Peygamber’den sonra hilâfet konusundaki anlaşmazlıklar ve Müslümanların arasındaki iç savaşlar nedeniyle itikâdi-kelâmi problemler yüzünden fikir üretimi başlamıştır.

* Hâricilerin kolu ibâziliğin kurucusu Abdullah b. ibâz ‘ın Emevi halifesi Abdülmelik’e yazdığı mektubu, Hasan-ı Basri’nin Abdülmelik’in sorusuna yazdığı Risalesi bunlara örnektir.

* Hz.Ali’nin torunu Hasan b. Muhammed ibnü’l- Hanefiyye’ye yazdığı 2 risale; Kitâbü’l-ircâ (Cemel ve Sıffin savaşlara katılanları küfürle suçlamak yerine hükmün tehir edilip Allah’a bırakılmasını anlatır). Diğeri de kaderi inkâr edenlere karşı yazılır.

* Bu risalelerin ortak özelliği, dönemindeki ihtilaflı meseleleri ele alan, küçük hacimli olan ve tartışma ( cebel) metodunu kullanmayan eserler.

 

Kelâmın Teşekkül Dönemi Eserleri: Hicri 1. asır sonu ve 2. asır başı fikir hareketinden Mu’tezile doğdu. Kurucuları Vâsıl b.Atâ, Amr b. Ubeyd’dır. Ebu Hanife iman esasları için akâid konularını incelemeyi zorunlu görmüş. Eserleri; el- Fıkhu’l- Ekber,el- Fıkhü’l-Ebsat, el-Âlim ve’l-müteallim , er- Risâle ve el- Vasiyye’dır. El- Fıkhü’l-Ekber; Ehl-i Sünneti ilgilendiren konuları ihtiva etmiş, konuları ayrıntılı biçimde tartışmamış, delil vermemiştir.

 

***MU’TEZİLE’NİN SİSTEMLEŞME DÖNEMİ ESERLERİ:

 Erken Dönem Mu’tezile Eserleri: Vâsıl ve Amr b. Ubeyd’den sonra Bişr b. Mu’temir,Nazzam,Ebü’l -Hüzeyl el- Allâf ,Câhız vs... âlimler öncülük etmiş.

 

* Câhız- Kitâbü’d-delâ’il ve’l-itibâr, el- Osmaniye,er-Red ale’n-nasârâ ve’l-yehûd, Ebû Cafer el- ıskâfi-el- Mi’yâr ve’l-muvâzanesi meşhur.*Bilgi teorisi,hilâfet meselesi,Mu’tezile’nin 5 temel esasını işler.Bütün kelâm sistemine yönelik eser verirler.

 

*Ebü’l- Hüseyin el- Hayyât- el- ıntisâr eseri daha önceki Mu’tezili görüşleri yetkin Mu’tezili eliyle günümüze aktarma açısından önemli. Kelâm alanında ilk sistemli eserlerin Mu’tezile mensuplarının vermesinin edenleri? Mu’tezile’nin tarihsel olarak eski olması. Abbasi halifesi döneminde Mu’tezile’nin resmi mezhep olması neden olmuştur.

Sünni Kelâmın Öncülleri ve Eserleri: ibn Küllâb el- Basrî, Haris el- Muhasibi, Ebü’l- Abbas el- Kalânisi meşhur âlimleridir. Selef inancını desteklemişlerdir.

 

* İbn Küllâb’ın Mu’tezile’yi red için yazdığı Kitâbü’s-sıfât, Kitâbü halki’l-ef’âl ve Kitâbü’l- red ale’l-Mu’tezile’dir.

* Kalânisi’nin eserleri günümüze ulaşmamıştır.

 

* Muhâsıbî Fehmü’l- Kur’an, Mâhiyetü’l- akl, Fasl Min Kitâbi’l-azame

 

* Ahmed b. Hanbel; itikâdi meselede aklın kullanımına mesafeli yaklaşmış, kelâm metodunu kullanıp Ehl-i Sünnetin savunmasını yapmış. Eserleri; Kitabü’s- Sünne ( i’tikâdü Ehli’s- Sünne ) , er- Red ale’z- zenâdıka ve’l-Cehmiye ilk dönem inanç yapısını yansıtır.

 

**EHLİSÜNNET KELÂMININ DOĞUŞ DÖNEMİ ESERLERİ:

 * Hicri 4. asır başında İmam Ebu’l-Hasan el- Eş’arî kelâm ilminin öncüsü olarak ortaya çıkmıştır.

 * Eş’ari, el-ibâne an usûli’d- diyâne eserinde Ahmed b. Hanbel’e bağlılığını dile getirmiş, Risâle ilâ ehli’s- Seğr Demirkapı ahalisine gönderdiği risaledir. Risâle fi ihsâni’l-havz fi ilmi’l-kelâm ( el- Has ale’l-bahs) itikâdi mesele ve kelâmla ilgilenmeyi bidat olarak görenlere karşı yazmıştır. Selef metodundan uzaklaşıp kelâmcılığını sergilemeye başladığını gösterir. El- Lümaakıl-nakil arası denge kurmaya çalışmıştır.

 

 Makâlatü’l-İslamiyyîn Mezhepler tarihine dair yazdığı eseridir.

* İbn Fürek - Mücerredü makâlati’l-Eş’arî Eş’arî’nin temel itikâdî meselelerin tamamını kapsar.

* Mâturîdî kelâmı Mâveraünnehir’de doğdu, Mâturîdî kelâmı daha kapsamlıdır.

Mâturidi’nin eseri; Kitâbü’t-Tevhid’in özelliği bilgi üzerinde durup bilgiyi teori olarak ele alan ilk eserdir.

Kitabü’t-Tevhid’in konuları: 5’e ayrılır:

1) İlâhiyyât: Allah’ın varlığı, birliği, sıfatları vs. 

2) Nübüvvet: Peygamberliğin akâiddeki yeri, önemi 

3)Kaza ve kader 

4-5) Büyük günah, şefaat, iman vs…

* Mâturidi-Te’vilâtü Ehli’s-Sünne,Te’vilâtü’l- Mâturudiyye ( Te’vilâtü’l- Kur’an tefsiri) fıkıh ve usulü açısından önemli kaynaktır.

 

Ehl-i Sünnet görüşü doğrultusunda kelâmi metotları kullanan eserlerin yazılmaya başlanmasında hangi hususlar etkilidir? İlk eseri Mu’tezile vermiş, Selef eserlerinde kelâm metodu kullanılmayıp ayet- hadisle açıklama yapılmıştır. Sünnilerin nassları temel alan akılcı metotları sayesinde bu eserlerin yazımı başladı. Hakîm es-Semerkandî - es-Sevâdü’l-a’zam Mâturidiliğin başlangıç dönemi eseridir.

 

* Mu’tezile, Ebû Ali el-Cübbâi, Ebû Haşim el-Cübbâi, Ebü’l-Kâsım el-Kâ’bî el-Belhî Sünni kelâmın doğuş dönemini temsil etmiştir.

* Kâ’bî- Kitabü’l- Makâlat- mezhepler tarihine dair eseridir.

* Selef çizgisinde verilen eserlerden Ebu Ca’fer et- Tahâvî- el- Akidetü’t-Tahaviyye’sidir.

* Hanbelî temsilcilerinden Hasan b.Ali el- Berbehâri-şerhu Kitâbü’s-Sünne-bidatın reddedilmesi, kelâm yöntemini benimseyen hiçbir yöntemi tasvip etmemiştir. İbn Batta el-Ukberî- el- ıbânetü’l-kübra ve el-ıbânetü’s- Suğra kelâmcıların felsefeyle ilgilenip bunları dini esas haline getirdiği anlatılır.

* Şia’ya ait ilk eserler Ehl-i Sünnet döneminde ortaya çıkmıştır.

* Sa’d b. Abdullah el- Kummî- el- Makâlat ve’l- fırak, Hasan b. En- Nevbahtî’-Fıraku’ş- şia şia’nın itikâdi görüşünü ilk kez derli toplu ortaya koyan eser; şeyh Sadûk (ibn Bâbeveyhel-Kummî ) -Risâletü’l-itikât veya Kitabü’l-ı’tikâdât’tır.

 

**MÜTEKADDİMİN DÖNEMİ ESERLERİ:

 * En önemli Eş’ari kelâmcısı Ebu Bekr el-Bâkıllânî’dir. Kitabü’t-Temhid, el-insaf eserlerinde bilgi problemi üzerinde durmuştur.

* Cevher, araz vs. konuları sistemleştirip Ulûhiyet anlayışının temeline yerleştirmiştir. i’cazü’l-Kur’an-Kur’an’ın mucize oluş yönlerini inceler. el-Beyân-mucize ve olağanüstü olaylar arası farkı inceler.

* Abdülkâhir el- Bağdadî- el-Fark beyne’l-Fırak ( İslam Mezhepler Tarihi kaynağı) Usulü’d-Din bu hususları ayrıntılı inceler.

* İmâmü’l-Haremeyn Ebü’l-Mealî el- Cüveynî- eş-şâmil- fi usûli’d-dîn , el-İrşâd-Aristo mantığına yer vermesi, kelâmın gelişimine katkı sağlaması açısından Mütekaddimin döneminden Müteahhirin dönemine geçişe zemin hazırlamıştır.

* el-irşâdın konuları:

1) Giriş: nazar bahsi, ilmin hakikati 1. bölüm ilahiyat, 2. bölüm Nübüvvât 3. bölüm Sem’iyyât Hâtime: ımamet meselesi. 

* Ebu Seleme es- Semerkandî- Cümelü usûli’d-dîn Ebü’l-Yüsr el-Pezdevi – Usûlü’d-Dîn Ehl-i Sünnet çizgisini muhkem hale getirmek için yazmıştır.

* Mu’tezile’nin bu dönem temsilcisi Kâdî Abdülcabbar-el- Muğnî fî ebvâbi’t-tevhid ve’l-adl’dır. el-Muhtasar fi usûli’d-din el-Muğni’nin özetidir. Tesbîtü delâili’n-nübüvve muhalif dinlere karşı İslam’ın nübüvvet anlayışını savunmak amacıyla yazılmıştır. Fazlü’l-i’tizâl ve tabakatü’l-Mutezile Mu’tezile âlimleri hakkındaki biyografik eser. İbn Metteveyh-et Tezkire fi ahkâmi’l-cevâhir ve’l a’râz tabiat felsefesine ilişkin eserleridir.

 

* Ebu Reşid en-Nîsâburî- el-Mesâil fi’l-hilafa beyne’l – Basriyyin ve’l- Bağdadiyyin ve fi’t- Tevhid

* Ebu Abdullah ibn Mende- Kitâbü’l-imân,Kitâbü’t-Tevhid,er-Red alle’l- Cehmiyye Allah’ın varlığı sıfatları gibi konuları işler.

* Hâce Abdullah Herevî-Zemmü’l-kelâm ve ehlihî kelâmı eleştirir, itikâdi konu tartışmasının helâka götüreceğini düşünür.

* Ebû Ya’lâ el-Ferrâ-el-Mu’temed fi usûli’d-dîn eserinde Selef metodunu ve kelâm metoduyla uzlaştırma yoluna gitmiştir.

* İbn Hazm bağımsız şahsiyet el- Fasl fi’l-milel ve’l-ehvâ ve’n-nihâl (Mezhepler tarihi alanında), el-Usûl ve’l-fürû tüm bilgilerin nasslar ışığında değerlendirilmesini savunur.

 

* Şiî müellif şeyh Müfîd-Evâilü’l-makâlât fi’l-mezâhibi’l-muhtârât, Tashîhu’l- ı’tikâd, el- Emâlî eserleri meşhurdur. Mütekaddimin dönemi kelâm eserinde felsefi bahislere yer verilmeme nedeni? Mu’tezile’den itibaren felsefi kavramlar kelâm ilmine girdi, Farabi, ibn Sina, Aristoteles gibi felsefecilerin İslam inancına uygun olmayan fikirleri olmasından kaynaklanmıştır.

 

**MÜTEAHHİRİN DÖNEMİ ESERLERİ:

* Gazali-eserleri; Makâsıdu’l-Felâsife,Tehâfütü’l-Felâsife, Batınilere karşı yazdığı Fedâihu’l-Bâtıniyye, Esmâ-i Hüsna meselesini ele aldığı el-Maksadü’l-esnâ,el- Hikme fi mahlûkatilllâh insan- âlemdeki hikmetle Allah’ın varlığını ortaya koymak. İlcâmü’l-avâm an ilmi’l-kelâm eserinde kelâmın halk için faydalı olmadığını ele alır. Halkın Selef inancını takip etmesini ister.

* el-iktisad’daki konular; giriş kısmı kelâmın önemi, farz-ı kifâye oluşu, sistematik kısmında Allah’ın zatı, fiilleri vs...

* Mâturidi kelâmı Ebü’l-Muîn en-NesefîTebsıratü’l-edille fî usûli’d-dîn Mâturidi’nin eserini tamamlayıcı mahiyettedir. Et-Temhîd fî usûli’d-dîn diğer eseridir. Mu’tezile etkinliğini sürdürmemektedir.

* Zemahşerî- el- Minhâc fî usûli’d-dîn kelama dair eseridir. el-Keşşaf Mu’tezili fikrini yansıtır.

* Ebu’l-Ferec ıbnu’l-Cevzî- Def’u şübheti’t-teşbih eseri Müşebbihe ve Mücessimeye reddiye olması açısından önemlidir.

 

**FELSEFİLEŞMİŞ KELÂM DÖNEMİ ESERLERİ:

* şehristâni-Nihâyetü’l-ikdâm fî ilmi’l-kelâm, Musâraatü’l-felâsife ıbn Sinâ’nın kelâma dair görüşünü eleştirir. el-Milel ve’n-Nihal Mezhepler tarihinin temel kaynaklarıdır.

* Fahreddin er-Râzî (felsefi kelâmı başlatan isim) el-Metâlibü’l-âliye,Kitâbü’l-erbâin, vs. (bakınız syf-167)

* Kâdî Beyzavî- Tavâliu’l-envâr, Envâru’t-tenzîl ve esrâru’t-te’vîl

* Nureddîn es- Sâbûnî el-Kifâye, el-Bidâye fî usûli’d-dîn

* Mâturudî müelliflerden Ebü’l-Berekât en-Nesefî el-Umdesi

* Seyfeddin el-Âmidî- Ebkâru’l-efkâr’ı kelâm- felsefenin birleştiği ilk dönem eserlerindendir. Tertibi; Kelâmın önemi ve öğrenme gerekliliği 1-3. bölüm bilgi problemi, 4.bölüm insan bilgisine konu hususlar 5. bölüm Nübüvvet 6. bölüm ahiret 7. bölüm iman-küfür kavramı 8. bölüm imamet/hilâfet meselesi

* Muvaffakuddîn ibn el-Makdisî – Lüm’atü’l-i’tikâd eserinde Selef anlayışını ortaya koymuştur.

* Hanbelî temsilcisi Takiyyüddîn ibn Teymiyye Selefi düşünceyi sistemleştirmiştir. el-Âkidetü’l-Vâsıtiyye, Minhâcü’s-sünneti’n-nebeviyye eserinde şia ve kaderiyye kelâmi düşüncesini reddetmiş. Muvâfakatü sahîhi’l-menkûl li sarîhi’l-ma’kûl( Der ü teâruzi’l-akl ve’n-nakl) doğrulukta şüphe olmadığı takdirde akıl ve naklin çatışmayacağını göstermek için yazmıştır.*şia temsilcisi Nasîruddîn et- Tûsî - Tecrîdü’l-akâid ve Kavâidü’l-akâid’dır.*şii müellif ıbnü’l-Mutahhar el-Hillî Minhâcü’l-Kerâme ve Keşfu’l-murâd, Menâhicu’l-yakîn fî usûlü’d-dîn vs..

 

**ŞERH VE HAŞİYECİLİK DÖNEMİ ESERLERİ:

* Hicri 8. asırdan başlayıp 19.asrın yarısına kadar devam eder. Duraklama ve gerileme dönemidir. Allah’ın varlığı, kader, küfür konularında bağımsız risaleler yazılmıştır.

* İlk temsilci Adudüddîn el-Îcî – el-Mevâkıf fî ilmi’l-kelâm, Cevâhiru’l-kelâm, el-Akâidu’l-Adudiyye gibi şerhleri vardır.

* Sadeddîn Mesud b. Ömer et-Teftâzânî –şerhu’l-Akâid Eş’ari müellefin Mâturudî eser üzerine yazdığı şerh olmasından dikkat çeker. el-Makâsıd şerhler döneminin ilk eserleri sayılır.

* Seyyid şerîf el-Cürcânî ‘nin Mevâkıf üzerine kaleme aldığı şerhu’l-mevâkıf kelâmın felsefeleşme sürecine geldiğini gösterir.

* Celâleddin ed- Devvâni- şerhu’l-Akâidi’l-Adudiyye, Risâle fî ısbati’l-vâcip Allah’ın varlığını ispat etmiştir.

* Kemâleddin ibnü’l-Hümmâm – el-Müsâyere özgün fikirler koyması açısından orijinal bir eserdir. İstanbul’un ilk kadısı Hızır Bey- el- Kasîdetü’n-nûniyye ‘si meşhurdur.

* Hocazade Muslihuddîn Mustafa- Tehâfütü’l-felâsife vs.

* Ali el-Kârî’nin – Minehu’r-ravzi’l-ezher fî şerhî’l- Fıkhî’l- ekber’dır.

* Kemâleddin el-Beyâzızâde Ahmed Efendi- el-Usûlü’l-münîfe li’l-imâm Ebî Hanîfe.

* Ebû Mansur el-Mâturudiyye ye nispet edilen Risâle fî’l-akâid

* ibn Kayyim el- Cevziyye- el-Kasîdetü’n-nûniyye

* şerhu’l-Makâsıd ve şerhu’l-Mevâkıf bölümleri; 1. bölüm ilkeler 2.bölüm genel meseleler 3.bölüm arazlar 4. bölüm cevherler 5.bölüm ilahiyat bahisleri 6. bölüm Sem’iyyât bahisleri

 

**YENİ KELÂM İLMİ DÖNEMİ ESERLERİ:

* Metot olarak kısa, sade ve anlaşılırdır, Müslümanlar arasında ayrışma ve tartışma yapacak hususlardan ısrarla kaçınmıştır.

* Dini bütün olarak değerlendirmiş, insan hakları, kadın hakları vs. ilgilenmiştir.

* İlk temsilcisi Abdüllatif Harpûtî’dır. Tenkîhû’l-kelâm fî akâidi ehli’l-İslâm, Tarih-i ilm-i Kelâm‘dır.

* Şehbenderzâde Filibeli Ahmed Hilmi- Üss-i ıslâm- Hakâik-i ıslâmiyye Müstenid Yeni Akâid, Allah’ı inkâr Mümkün mü? Huzûr-ı Akl ü Fende Maddiyyûn Meslek-i Dalâleti materyalist görüşü eleştirir.

* İzmirli İsmail Hakkı – Yeni ilm-i Kelâm giriş- ilâhiyat kısmına dayalı ilk kısmı tamamlamış, nübüvvet kısmı telife muvaffak olamamıştır.

* Giritli Sırrı Paşa- Nakdü’l-kelâm fî akâidi’l-İslâm

* Arapkirli Hüseyin Avni- ılm-i Kelâm Dersleri, Cerîde-i ilmiye

* şeyhü’l-islâm Mustafa Sabri Efendi- Mevkıfü’l-akl ve’l-ilm ve’l-âlem

 *Muhammed Abduh- Selefî düşünceye yakın durmasıyla çağdaşlarından ayrılır. Risâletü’t- tevhîd eserinde geçmiş kelâm kitaplarının çağına uygun olmadığını eleştirir, mezhepler arası tartışmalarla ilgilenmenin gereksizliğine vurgu yapar.

* Mevlânâ şiblî Nu’manî –el-Kelâm eserinde ulûhiyet ve peygamberlikle ilgili konularda ayrıntılı durur, ıslama yönelen eleştirileri cevaplama amacı taşır.

El-Kelâm‘ın içeriği: Giriş: Yeni ilimler ve din, İslam dini akıl ve din 1. bölüm: Allah’ın varlığı ispatında Kur’an metodu, itirazcıların itirazına cevaplar. 2. bölüm: Nübüvvet, Hz. Peygamber’in nübüvveti 3. bölüm: Akâid, ruhaniyyât, vahiy ve ilham 4. bölüm: Din ve dünyanın birlikteliği Ekler: İmam Râzi ve İmam Gazali’nin nübüvvetle ilgili görüşleri.

 

Yeni kelâm ilmi ve sonrasındaki dönemde yazılan eserlere 5 örnek?

1- Cemâleddîn Efgânî- er-Red ale’d- Dehriyyûn

2- Hüseyin el-Cisr-el-Husûnü’l-Hamîdiyye li- muhâfazati’l-akâid’l-islâmiyye

3- Muhammed ikbal- The Reconstruction of Religious Thought in Islam

4- İsmail Fenni Ertuğrul- Maddiyyûn Mezhebinin ızmihlâli

5- Muhammed Ferîd Vecdî- el-islâm fî asrî’l-ilm

الطالب المجتهد
IP

Yanıt Yaz Yeni Konu Gönder
Konuyu Yazdır Konuyu Yazdır

Forum Atla
Kapalı Foruma Yeni Konu Gönderme
Kapalı Forumdaki Konulara Cevap Yazma
Kapalı Forumda Cevapları Silme
Kapalı Forumdaki Cevapları Düzenleme
Kapalı Forumda Anket Açma
Kapalı Forumda Anketlerde Oy Kullanma

Bulletin Board Software by Web Wiz Forums version 8.03
Copyright ©2001-2006 Web Wiz Guide

Bu Sayfa 0,094 Saniyede Yüklendi.



gebelik hesaplama | ehliyet yenileme | boğaz ağrısına ne iyi gelir | apandisit belirtileri | mtv hesapla | hamile kalmanın yolları | rüya yorumları tabirleri | rüya yorumları tabirleri | kombi bakımı | kombi servisi | kredi mevduat | krediler bankalar | arapça sözlük | arapça çeviri | uygun krediniz | banka şubeleri | finansbank internet bankacılığı | akbank müşteri hizmetleri | ziraat bankası internet bankacılığı | ziraat internet bankacılığı | finansbank internet bankacılığı | en uygun ihtiyaç kredisi