Sayfayı Yazdır | Pencereyi Kapat

masdarlar...

Nereden Yazdırıldığı: Onlinearabic.net
Kategori: الصرف و النحو - DİLBİLGİSİ
Forum Adı: Dil bilgisi - Sarf & Nahiv - النحو والصرف
Forum Tanımlaması: Dilbilgisi kuralları, cümle çözümlemeleri, fiiler, isimler, zamirler, edatlar, kullanım örnekleri, sarf & nahiv
URL: http://www.onlinearabic.net/forum/forum_posts.asp?TID=225
Tarih: 22Ekim2019 Saat 15:12
Program Versiyonu: Web Wiz Forums 8.03 - http://www.webwizforums.com


Konu: masdarlar...
Mesajı Yazan: mesnevi
Konu: masdarlar...
Mesaj Tarihi: 31Ekim2006 Saat 16:32
selamun aleykumm
benim bir sorum olacaktı:

1.- 2.- 3.- 4.bablardan her bir babtan م(mim)harfiyle başlayan 5'er tane fiil olmakla birlikte bu fillerin masdarlarını,ismi faillerini  nasıl yapabiliriz??

masdar icin sözlüğemi bakmak şart yoksa belli br kuralı var mı???

Yardımlanırız icin şimdiden teşekkürler.....



Cevaplar:
Mesajı Yazan: ayseker
Mesaj Tarihi: 31Ekim2006 Saat 23:22

Ve Aleykum selam..

Aslında cevabı uzun olan bir soru bu.Ben biraz başlıyım.
 
*Masdarlar mim'li ve mim'siz masdarlar olmak üzere ikiye ayrılır.
Mim'siz masdarlar semaidir.Yani araplardan işitildiği üzere hıfz olunur.Bunun için de sözlüğe bakmak gerek tabi ki. Mezidatların mimsiz masdarları kıyasidir.فعّل/يفعِّل/تٍفْعِيلا gibi...
Ama bir fiilin mim'siz masdarından başka,mim'li masdarı da yapılabilir.Mim'li masdarların ise belli kuralları vardır.
 
Müzarisinin orta harfi üstün veya ötre olanlarda;1.3.4.5. bablarında;
mimli masdar,ismi zaman ve ismi mekan kalıbı:مفْعَلٌ ölçüsündedir.
-mim ile başlayan fiil sordunuz.mim ile başlayan fiillerle ilgili özel bir kural olduğunu duymadım.Bu fiilleri özellikle bilmiyorum ama sözlükten bulduklarımı yazayım.mesela:
1.babdan örnek:مَقَتَ-يَمْقُتُ=hoşlanmamak,iğrenmek-mimsiz masdarı:مَقْت/mimli masdarı ise:مَمْقَتٌ
3.babdan örnek:مَغَطَ-يَغْمَطُ=açmak,yaymak-semai mimsiz masdarı:مَغْط.mimli masdarı ise مَفْعَلٌ kalıbına göre;مَمْغَطٌ
 
Ancak burda şaz olan yani kaideye uymayan bazı kelimeler var مَسْجِدٌ،مَغْرِبٌ،مَسْكِنٌ مَشْرِقٌ...gibi bazı kelimeler kural dışıdır.Bu kelimelerde kıyas fetha olmasını gerektirir ise de,orta harf esre ile yapılmış.
 
2.6. bablarda ise yani müzarisinin orta harfi esre olan babda;mimli masdar:yine مَفْعَلٌ ölçüsündedir.
2.babdan mim ile başlayan fiile örnek:مَزَقَ-يَمْزِقُ=yırtmak
mimsiz masdarı:مَزْق
mimli masdarı:مَفَعَلٌ=مَمْزَقٌölçüsünde.
 
şaz olan iki fiil:مصِيرٌ،مَرْجِعٌ
ismi zaman ve ismi mekan kalıbı ise:مَفْعِلٌ ölçüsündedir.
 
Bu hükümler sadece mahmuz,mudaf,ecvef ve sahih fiiller hakkındadır.
 
Konunun bütün olması açısından ismi zaman ve ismi mekan kalıplarını da yazdım.
Kısacası sorduğunuz soruya göre sahih,ecvef,mahmuz ve mudaf fiillerde mimli masdar kalıbı:مَفْعَلٌ'dur.
 
*Nakıs ve lefifi makrun fiilerde müzarinin orta harfi ne olursa olsun mimli masdar,ismi zaman,ismi mekan ölçüsü:مَفْعَلٌ'dur.
*Misal ve lefifi mefruk fiillerde ise bütün bablarda mimli masdar,ismi zaman,ismi mekan kalıbı:مَفْعِلٌ'dur.
 
*Sülasi üzerine ziyadeli fiillerde ise mimli masdar,ismi zaman ve ismi mekan ve ismi mef'ulleri bütün bablarda müzarinin meçhul vezni üzerine yapılır.Ancak müzariyet harfi ötreli mim ile değiştirilir.ismi failleri ise müzarinin orta harfinin esresi ile olur.
 
not:istediğiniz sülasi mücerredlerin ismi faillerinin de belli kalıpları var.Bunları da daha sonra yazarım inşallah.
 


-------------
http://imageshack.us">


Mesajı Yazan: ayseker
Mesaj Tarihi: 01Kasım2006 Saat 22:46

İsmi faillere gelince;

ismi faillerin de belli kalıpları var.Sülasi mücerredlerin ismi failleri için genellikle ناصرٌ-/فاعِلٌ kalıbı kullanılıyor.
Kaidede ismi fail kalıbı olarak geçen başka kalıplar da var fakat bunlar sıfat-ı müşebbehe manası taşırlar.Kısaca biraz yazayım;
 
Mazi fiilin aynel fi'line(orta harfine) bakılır;eğer üstün ise yani 1.2.3. bablardan ise ismi fail ölçüsü ناصِرٌ'dur.
 
Eğer ötre ise 5.babdan ise vezni عَظيمٌ ve ضحِمٌ kalıplarıdır.-ki bunlar yukarda belirttiğim gibi sıfat-ı müşebbehe olarak kullanılırlar.Yani manası kalıcı özellikler olduğu için sıfata benzetilmiş ve ismi fail yerine sıfat-ı müşebbehe deniliyor.
 
Eğer esreli ise 4.ve 6. babda; müteaddi fiilden ismi fail vezni عالِمٌ 'dur.
sübuti lazım fiilden ise;yani manası uzun sürelik arzeden ve kalıcılık arzeden lazım fiillerde ise 4 vecih üzere gelir.Fakat bunlar da sıfat-ı müşebbehe olarak kullanılırlar.مرِيضٌ/زَمِنٌ/اَحْمَرُ/عَطْشَانَ
 
***Yani kısacası sorduğunuz soruya göre 1.2.3.4 bablarda ismi fail kalıbı olarak فاعِلٌ kullnabiliriz.4. babda müteaddi fiilden olması şartıyla.
ör:3.babdan:مََازِحٌ - (şakacı) مَزَحَ  (şaka yaptı)
semai masdarı:مَزْح
mimli masdarı:مَمْزَحٌ
 
İsmi failin mübalağa vezinleri ise şunlardır:
 صِدِّيقٌ / جَهُولٌ / لُعَنَةٌ / كَذَّابٌ / غُفُلٌ / يَقُظُ / مِدْرَرٌ / مِكْثِيرٌ
 
Mezidatların ismi faillerini de yukarda açıklamıştım.
ör: يُنْكََسَرُ  - اِنْكَسَرُ(meçhul)-مُنْكَسِرٌ münkesirun-ismi fail


-------------
http://imageshack.us">


Mesajı Yazan: mesnevi
Mesaj Tarihi: 02Kasım2006 Saat 08:48
Teşekkür ederim Allah razı olsun....



Sayfayı Yazdır | Pencereyi Kapat

Bulletin Board Software by Web Wiz Forums version 8.03 - http://www.webwizforums.com
Copyright ©2001-2006 Web Wiz Guide - http://www.webwizguide.info